Bartholomeuskerk

De Bartholomeuskerk in Noordlaren maakt deel uit van de Protestantse Kerk Noordlaren-Glimmen en staat aan de Lageweg in Noordlaren.
In de regel wordt er 1 maal per maand een dienst gehouden. In de zomermaand vinden de diensten om en om in de Bartholomeuskerk of in de Trefpuntkerk in Glimmen plaats.
De kerk is ook voor de burgerlijke gemeente beschikbaar als  trouwlokatie.

Geschiedenis

Rond het jaar 780 n.Chr. kwam Willebrord naar de Nederlanden om de bevolking te kerstenen. Ook de bevolking in en rond de Noordlaren. In de 12e eeuw heeft er in Noordlaren waarschijnlijk een houten kerk/ kapel gestaan. Rond 1200 is vermoedelijk het idee ontstaan om een stenen kerk te bouwen.

De Bartholomeuskerk is in 3 etappes gebouwd als een Katholieke kerk. Omstreeks het einde van de 12e eeuw is het koor gebouwd, gevolgd door het onderste deel van de toren (vroeg 13e eeuw) en uiteindelijk het schip ( het deel tussen het koor en de toren) in de 1e helft van de 13e eeuw. De kerk is gebouwd in Romaanse stijl.

Het schip was in 1e instantie nog gebouwd van hout en was 3 beukig.

De kerk had een belangrijke positie in de omgeving. Het viel onder het klooster van Bentheim in Aduard. Het was een kerk, waar priesters gewijd werden, maar waar ook trouw, doop en rouw plaatsvonden.

In de loop der tijd is de kerk verschillende keren aangepast. Zo is de doorgang van het schip naar het koor vergroot en zijn de ramen aangepast en is de toren verhoogd. Ook is de zuidmuur van het schip herbouwd na een brand in 1231.

In 1589, tijdens de reformatie, zijn alle Katholieke uitingen weggehaald. De vele muurschilderingen in de kerk zijn wit gekalkt. Tijdens de restauratie zijn verschillende schilderingen weer tevoorschijn gekomen. Waaronder een van de twaalf wijdingskruizen, deze is nu zichtbaar in het koor, en de schildering boven de doorgang naar het koor.

Naam

De kerk is vernoemd naar Bartholomeus (of Bartholomeüs), een van de twaalf apostelen van Jezus. Zijn volledige naam was waarschijnlijk Natanaël Bar-Tolmai, ervan uitgaande dat hij gelijkgesteld kan worden met Nathanaël over wie in Johannes 1, 45-50 verteld wordt.

Volgens de traditie is Bartholomeus door de apostel Filippus volgeling van Jezus geworden en is hij na Christus’ Verrijzenis als prediker in Armenië, Mesopotamië en Indië aan het werk gegaan. In het midden van de 1e eeuw zou Bartholomeus zijn gedood nadat hij levend werd gevild.

Bartholomeus wordt vaak afgebeeld met de volgende attributen: een mes, vaandel, schriftrol, boek, pelgrimsstaf, duivel of afgeslagen hoofd en vel in de hand.

Zoals alle apostelen wordt ook Bartholomeus als martelaar vereerd. De heilige is onder meer de patroonheilige van Armenië, het bisdom Luik en de steden Frankfurt, Geraardsbergen, Altenburg en Pilsen, en ook van de bergbewoners, de landbouwers, de herders, de lederarbeiders en zadelmakers, de kleer- en schoenmakers, de bakkers, de metselaars, de boekbinders en de kaas- en oliehandelaars (in Florence). Hij wordt ook aangeroepen tegen zenuw- en huidziekten en tegen krampen.

De Rooms-katholieke Kerk herdenkt Bartholomeus op 24 augustus, de Oosters-orthodoxe Kerk op 11 juni.

 

Orgel

Het huidige orgel in de kerk is gebouwd door Petrus van Oeckelen en zijn zonen in 1876. Het is een typisch orgel om psalmen op te spelen en gemeentezang te begeleiden.

In 1e instantie had de kerk geen orgel, maar werd er gebruik gemaakt van een voorzanger. Vaak de schoolmeester en deze kon niet altijd even goed zingen. Daarom is vanuit het noorden de traditie ontstaan om orgels in kerken te gebruiken.

 

Kerkhof

Rond de kerk is een kerkhof dat niet meer in gebruik is. Het kerkhof is ommuurd. In 1991 is hier de laatste persoon begraven, George de Sitter. De schatting is dat er in ca. 7 eeuwen ongeveer 3.000 mensen zijn begraven rond de kerk. Tegenwoordig is er een begraafplaats even buiten Noordlaren achter het sportveld.

 

Huidig gebruik

Iedere 2e zondag van de maand wordt er een kerkdienst in de kerk gehouden. In juli en augustus zijn er om de week diensten.

Ook vind er elk jaar  op de zaterdag voor Pasen een dienst plaats en natuurlijk wordt hier de Kerstnachtdienst gehouden.

Naast kerkdiensten wordt de kerk gehuurd door de culturele commissie van Noordlaren voor concerten. Bovendien vinden er in de kerk rouw- en trouwdiensten plaats. De gemeente Haren huurt de kerk voor burgerlijke huwelijken, waar veel gebruik van wordt gemaakt.